De Belgische voetbalwereld staat op het punt een technologische sprong te maken. Met een investering van ruim 15 miljoen euro zal de Pro League vanaf het seizoen 2025-2026 nieuwe AI-technologie inzetten om het spel, fanbeleving en de arbitrage grondig te veranderen. Een revolutie in het stadion én op het scherm lijkt in aantocht.

Een opvallend element is de introductie van semi-automatische buitenspeltechnologie, eerder dit jaar getest in de Premier League en op het WK voor clubs. De technologie selecteert automatisch het juiste frame en de optimale camerahoek om de buitenspellijn te bepalen. Binnen enkele seconden verschijnt het resultaat op het scherm van de VAR, die enkel nog moet bevestigen of het de juiste fase betreft.

658 camera’s in stadions

In totaal zullen 658 camera’s over alle stadions verspreid worden. Ze registreren per frame tot 10.000 datapunten, waarmee onder meer de positie van elke speler tot op de centimeter nauwkeurig gevolgd wordt.

“Deze semi-automatische buitenspellijn maakt deel uit van het nieuwe data-ecosysteem van de Pro League en haar clubs”, aldus Lorin Parys, CEO van de Pro League. “We ambiëren niet de grootste te zijn, maar wel de slimste van de Europese competities. Onze ambitie is duidelijk: aansluiting vinden bij de G5 op het vlak van innovatie.”

Voor het publiek betekent dit een grotere transparantie: spelfases worden voortaan ook getoond op het grote scherm in het stadion én in de huiskamer. Discussies en minutenlang wachten op een beslissing van de VAR, is dat nu verleden tijd?

Machine als scheidsrechter

Toch zijn er belangrijke kanttekeningen. “AI werkt enkel accuraat als het wordt gevoed met recente en correcte informatie”, benadrukt AI-expert Vladimir Somers. “Zonder actuele input produceert het systeem al snel irrelevante of foute resultaten”, gaat Somers verder.

Maar zelfs als de data klopt, zijn er nog obstakels. “Voor het trainen van AI-modellen zijn er veel gegevens nodig”, aldus Somers. “Bedrijven moeten veel geld investeren om trainingsdatasets te genereren. Datarechten kunnen ook voor discussies zorgen. Clubs willen hun gegevens niet zomaar delen, uit angst voor spionage of concurrentieanalyse.”

Artificiële intelligentie zal volgens Somers op termijn zijn greep op het voetbal nog versterken. “Vandaag is de technologie een hulpmiddel, maar op een gegeven moment kan arbitrage volledig geautomatiseerd worden. Machines zien nu eenmaal details die de mens niet kan waarnemen. Als dat gebeurt, zullen ook de spelregels aangepast moeten worden.”

First person beleving

“Voor de supporters creëert AI eveneens een enorme meerwaarde”, verwacht Somers. “Een voorbeeld zijn Neural Radiance Fields en Gaussian Splatting, waarmee het speelveld en de voetballers in 3D worden gereconstrueerd. Hierdoor kan een virtuele camera overal op het veld worden geplaatst, bijvoorbeeld in plaats van de ogen van de spelers. Zo kunnen spelers of fans de wedstrijd in first person ervaren, net als in een videogame.”

Begonnen in gokindustrie

Het Britse Genius Sports, dat AI-technologie levert aan de Pro League via het platform Genius IQ, wil eveneens een game-ervaring aanbieden. Ze willen sportverslaggeving personaliseren en verrijken met real-time statistieken over balcontacten, succesvolle passes en andere wedstrijdfacetten.

Volgens Genius Sports bevinden we ons nog maar aan het begin van een bredere sporttechnologische transformatie. “Sport wordt vandaag op verschillende manieren geconsumeerd: via fantasy leagues, weddenschappen of livebeelden. Wij willen daar unieke content aan toevoegen. In de VS experimenteerden we bijvoorbeeld met Marvel-superhelden in NBA-wedstrijden en visuele effecten zoals slijm (uit videogames) op het NFL-veld. Zo kunnen we elk doelpubliek op zijn eigen manier aanspreken.”

PSG als innovator

Dat publiek ziet alsmaar meer technologische evoluties op zich afkomen: VR (virtual reality) en AR (augmented reality) zijn andere vormen die ook razendsnel hun weg zullen vinden naar het scherm. Onder meer matchen van CL-winnaar PSG zijn nu al te bekijken in VR. Technologie is dus geen toeschouwer meer, maar zal actief meespelen in het wedstrijdverhaal. En op termijn zelfs als scheidsrechter?